Tijdens de Dag van de Ontwerpkracht in Almere is op 30 juni de publicatie ‘Gids - Ontwerpen aan onze toekomst’ gepresenteerd. De Gids is tot stand gekomen in een samenwerking tussen Platform Ontwerp NL en de Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp (ARO), een programma van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).
Alle betrokkenen op het podium tijdens de boekuitreiking.
Voor de publicatie zijn honderd ontwerpend onderzoeken uit de afgelopen tien jaar geanalyseerd. De lessen daaruit zijn vertaald naar praktische inzichten voor opdrachtgevers en ontwerpers die werken aan de ruimtelijke opgaven van Nederland. Daphne van der Wal (Directie Ruimtelijke Ontwikkeling) nam namens het ministerie van BZK het eerste exemplaar in ontvangst.
De toekomst maken we nu
De Gids biedt laat zien wat ontwerpend onderzoek is en welke rol het kan spelen bij het verkennen van de toekomst van onze leefomgeving. Ook maakt de publicatie duidelijk welke vormen van ontwerpend onderzoek er zijn, wat de sterke en minder sterke kanten zijn en hoe je het instrument effectief inzet. Praktijkvoorbeelden en zes thematische essays laten zien welke inzichten de honderd onderzochte projecten hebben opgeleverd.
De publicatie is een eerste stap in het beter begrijpen en benutten van de kracht van ontwerpend onderzoek. De publicatie wil beleidsmakers, publieke en private opdrachtgevers, maatschappelijke organisaties, ontwerpbureaus, architectuurorganisaties en inwoners inspireren om zelf met ontwerpend onderzoek aan de slag te gaan. Juist door samen te werken kunnen we de toekomst vormgeven.
Daphne van der Wal nam namens het ministerie van BZK het eerste exemplaar in ontvangst.
Onderzoek naar ontwerpend onderzoek
De Gids is het resultaat van twee parallelle reflectie- en onderzoekstrajecten. Het eerste traject, ‘Leren van het veld’, richt zich op ontwerpend onderzoek uit de periode 2015-2025 dat is ontstaan vanuit de ontwerppraktijk. Het gaat om projecten die zijn geïnitieerd via prijsvragen, lokale architectuurcentra, maatschappelijke organisaties en decentrale overheden. Een onderzoeksteam van vijf personen voerde dit traject uit, ondersteund door een expertteam van zeven vertegenwoordigers van de partners van Platform Ontwerp NL.
Het tweede (reflectie)traject, vanuit het Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp (ARO), bracht de kennis, inzichten en ervaringen in kaart die de afgelopen vijf jaar zijn opgedaan met ontwerpend onderzoek voor en met de rijksoverheid. Twee curatoren voerden dit onderzoek uit, samen met een expertpanel van vertegenwoordigers uit overheden en marktpartijen vanuit Nederland en België. Daarnaast onderzochten vijf studieteams, bestaande uit ontwerpbureaus en onderzoekers van kennisinstellingen, verschillende praktijkcases. De Gids brengt de opbrengsten van beide trajecten samen.
Tussentijdse oogst
Daphne van der Wal: “In alle ontwerpende onderzoeken die zijn geanalyseerd wordt naar een verschillende tijdshorizon, schaalniveaus, thema’s of ontwerpmethoden gekeken. Een belangrijk inzicht uit de analyse is dat wij als opdrachtgever samen met de ontwerpbureaus een ruimtelijke kennisbasis opbouwen en kennisontwikkeling kunnen vormgeven. Waarbij de resultaten voor de Nota Ruimte, NOVEX en nationale programma’s belangrijke inzichten geven. In de toekomst kunnen we dankzij de Gids Ontwerpen aan onze Toekomst nog gerichtere ontwerpvragen stellen. Ook komt uit de analyse dat juist het verbinden van verschillende schaalniveaus en tijdshorizon essentieel is, en ontwerpend onderzoek daarvoor een belangrijke methode is.”