Om de 12 provincies een goede basis te geven voor hun aanpak, ontwikkelde de Rijksoverheid een startpakket. Dit startpakket bevat de nationale doelen en belangen en vormde de basis voor de provincies om een goed ruimtelijk voorstel te schrijven. Deze ruimtelijke voorstellen waren begin 2024 klaar en maken duidelijk waar regionaal de kansen liggen en waar het knelt.  

De volgende stap was het maken van afspraken tussen alle betrokken partijen. Deze afspraken zijn nodig voor het inpassen en uitvoeren van de nationale opgaven. Deze afspraken zijn vastgelegd in 12 ruimtelijke arrangementen. Ieder jaar worden deze op basis van een doorlopende dialoog tussen het Rijk en de provincies geüpdatet.

Bekijk hieronder het overzicht van de ruimtelijke voorstellen en arrangementen.

Overzicht

Advies vanuit het PBL en CvR 

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het College van Rijksadviseurs (CvR) benadrukken het belang van nationale en gebiedsgerichte keuzes in de ruimtelijke ordening. Ze adviseren een duidelijke nationale ruimtelijke hoofdstructuur, gebiedsgerichte samenwerking en voldoende rijksmiddelen en capaciteit. Ook pleiten ze voor Europese context en helder kaartmateriaal.

Herijking werkwijze

De aanpak van NOVEX-provincies is in 2026 vernieuwd. Rijk en provincies focussen nu minder op eenmalige producten. Zij voeren een doorlopende strategische dialoog over ruimtelijke vraagstukken. Daarbij staan integrale afwegingen centraal. Bijvoorbeeld bij opgaven waar woningbouw, energie, water, landbouw of natuur elkaar raken. 

Daarmee verandert de rol van de ruimtelijke arrangementen. Ze worden compacter en bevatten concrete afspraken over belangrijke ruimtelijke vraagstukken. Jaarlijks worden ze geactualiseerd op basis van de voortgang en nieuwe ontwikkelingen. De werkwijze sluit daardoor beter aan op de Nota Ruimte en de provinciale omgevingsvisies.

Naast de aanpak van provincies, bestaat er binnen NOVEX ook de aanpak van NOVEX-gebieden. Hier lees je over op de pagina ‘Aanpak NOVEX-gebieden’.