Onder leiding van de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft een kabinetsdelegatie tijdens de jaarlijkse Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving gesprekken gevoerd met verschillende bestuurders van provincies, gemeenten en waterschappen uit alle delen van het land. Tijdens deze BO’s Leefomgeving hebben Rijk en regio concrete afspraken gemaakt om de realisatie van ruimtelijke opgaven zoals woningbouw, water, natuur, infrastructuur, energievoorziening, landbouw, economie, bedrijven, cultureel erfgoed en defensie te versnellen. Dit bericht belicht enkele belangrijke onderwerpen die aan de orde kwamen.
Gebiedsgerichte samenwerking met provincies, gebieden en over landsgrenzen
In de NOVEX-verstedelijkingsgebieden wordt een groot deel van de nationale woningbouwopgave gerealiseerd. In de afgelopen jaren is daar hard gewerkt aan het opstellen van een visie voor de lange termijn en een uitvoeringsagenda. Op dit moment wordt daarom in vrijwel alle gebieden gewerkt aan een regionale investeringsagenda (RIA). Voor de NOVEX-gebieden regio Zwolle, Groningen-Assen, Metropoolregio Amsterdam en het Noordzeekanaalgebied zijn de RIA’ s op dit BO Leefomgeving onderschreven. In de Provincie Utrecht hebben Metropoolregio Utrecht (MRU) en Rijk afgesproken om samen met bedrijven, overheden en kennisinstellingen te werken aan uitvoering van de ruimtelijk-economische investeringsagenda (REIA) voor de Utrechtse gezondheidsmetropool. Voor het landelijke NOVEX-gebied Groene Hart hebben alle partijen afgesproken zich in te spannen voor de realisatie van de sleutelprojecten uit de eerder vastgestelde RIA.
Voor de NOVEX haven- en industriegebieden werkt het kabinet aan een nationale ruimtelijk-economische strategie. Daarbij wordt gekeken naar de specifieke kansen en ontwikkelmogelijkheden in de havens van Groningen, Rotterdam, het Noordzeekanaalgebied, North Sea Port District en Chemelot. Daarnaast hebben Rijk en regio ingestemd met de Ontwikkel- en Uitvoeringsagenda 1.0 van het NOVEX-gebied Groningen (Masterplan Zeehavens). Voor het North Sea Port District werken Rijk en regio aan de doorontwikkeling van de samenwerking met Vlaanderen. Tegelijkertijd brengen zij de organisatie van de Nederlandse zijde van het NOVEX-gebied meer in lijn met die van de andere NOVEX-gebieden, in samenhang met de Strategische Agenda Zeeland 2050.
Daarnaast werken Rijk en regio ook samen in drie verstedelijkingsgebieden die geen NOVEX-gebied zijn. Voor Limburg Centraal is ingestemd met de gezamenlijk opgestelde "Verstedelijkingsstrategie Limburg Centraal”. Deze vormt een belangrijke bouwsteen voor de verstedelijkingskoers voor het netwerk van zes Limburgse steden met een intercitystation. Voor de regio’s Twente en de Stedendriehoek is gesproken over de voorlopige ambitie om met respectievelijk 80.000 en 48.000 woningen te verstedelijken richting 2050. Tot slot gaan Rijk en provincie samen met andere gebiedspartners aan de slag met de voor Zuid-Holland relevante strategieën uit de VISTA- strategie. Het gaat om strategie ‘transformeren’ in de stedelijke gebieden en de strategie ‘versterken’ in de landelijke gebieden.
Samenhangende aanpak NOVEX-provincies
Rijk en provincies werken voortvarend verder op basis van de ruimtelijke Arrangementen van 2025. Zo hebben Rijk en provincie Overijssel afgesproken om te starten met de ontwikkeling van een samenhangende aanpak voor de opgave in de drie Overijsselse verstedelijkingsgebieden Twente, de Stedendriehoek en NOVEX-gebied Zwolle (de Gouden Driehoek). Samen met de ministeries van BZK en EZK, werkt de provincie Overijssel aan de vertaling van de Ruimtelijk Economische Visie van EZK naar de context van Overijssel en de Gouden Driehoek-benadering van Overijssel.
Het ministerie van BZK is samen met de drie noordelijke provincies, waterschappen en drinkwaterbedrijven gestart met een onderzoek naar veranderingen in het watersysteem, zoals vermindering van wateraanvoer via de grote rivieren en langere periodes van droogte en hitte. Het onderzoek gaat ook in op de vraag wat deze veranderingen van minder of (soms) meer water kunnen betekenen voor het toekomstig grondgebruik, zoals de landbouw, natuur en industrie. Doel is ook het identificeren van de strategische vraagstukken. En handelingsperspectief te bieden voor nationale en regionale overheden om met deze vraagstukken om te kunnen gaan. Met de provincie Noord-Brabant is afgesproken om knelpunten rond defensie verder uit te diepen. Via een realisatietafel wordt samengewerkt aan de uitvoering van de defensieopgaven.