Inleiding

Zoals het in de nieuwe Nota Ruimte waardevol is om ver weg te kijken en onze toekomst te verbeelden, zo nodigt het ministerie BZK, in samenspel met de Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp en Platform Ontwerp NL, voor de Vitruvius Lezing een prominente ruimtemaker, denker, visionair of ‘top voice’ uit die bereid en in staat is om haar of zijn blik op het Nederland van straks en later op een prikkelende manier te schetsen en met een breed publiek te delen. Dit jaar programmeerden we tijdens de Dag van de Ontwerpkracht op 30 juni een inspirerende duo-lezing over toekomstwaarde vanuit twee disciplines: de economie en het ontwerpvak. 

Je leest de dialoog-gedreven Vitruvius Lezing van Lot en Hans in deze digitale publicatie, verdeeld over 5 hoofdstukken. Meer weten over het waarom en wat van de jaarlijkse Vitruvius Lezing? Lees dan meer over Vitruviuswaarden.

Scherp stellen, samen kijken naar de toekomst van Nederland

Hans: "De toekomst is abstract, zelfs als je hem verbeeldt, ontwerpt of intekent op een kaart. Die abstractie is het gevolg van de tijd die we moeten overbruggen, en wat er in die tijd kan gebeuren. Zeker in een tijd met grote onzekerheden van klimaatverandering, mogelijke technologische disruptie en geopolitieke spanningen.  Een toekomst is dus niet een ‘ding’: het is een scala aan abstracties, aan mogelijkheden die ook nog eens gevormd worden door met welke bril wij naar die toekomst kijken, welke visie we voor de toekomst ontwerpen en welk verhaal we daarbij vertellen. Hoe Nederland er in de toekomst uit gaat zien is daarmee een denkoefening. En als je die denkoefening overlaat aan mensen die hetzelfde getraind zijn in hoe ze moeten denken, dan kom je tot ongeveer dezelfde uitkomsten, richtingen en onderliggende waarden. Maar wellicht is dat niet genoeg. Verschillende lenzen naar die toekomst van de inrichting van Nederland geven een breder perspectief op wat dat dan kan zijn: wat is mogelijk als je naast een ontwerpbril een economische bril opzet? Of wellicht belangrijker: wat is er niet meer mogelijk? En ook andersom, wat als je een beperkte financiële focus verbreed naar waarden die voor de samenleving belangrijk zijn?"

Lot: "Wij hebben die denkoefening samen gedaan, met onze eigen lenzen. Hans vanuit een economische lens en ik vanuit een ruimtelijk ontwerp lens. Drie thema's staan centraal: wat is waarde, hoe zien we die toekomst, en welke rol speelt tijd om bij die toekomst te komen. Onze ambitie is bescheiden, maar hopelijk prikkelend genoeg: onze verschillende lenzen op toekomstwaarde scherper stellen, om zo beter te zien wat ruimtelijk en economisch houdbaar is, misschien zelfs haalbaar is, en welke rol ontwerp in een onzekere toekomst kan spelen."